-«Πολιτιστική διαχείριση και κοινωνική δραστηριοποίηση - Δράσεις και πρωτοβουλίες της κοινωνικής και πολιτιστικής συνταγογράφησης στην Ελλάδα», εκδ. Παρατηρητής της Θράκης, 2025

  Το πρώτο επιστημονικό βιβλίο που διάβασα στο νέο έτος, 2026,  είναι το πρωτοποριακό έργο του Παναγιώτη Δούρου «Πολιτιστική διαχείριση και κοινωνική δραστηριοποίηση -

Δράσεις και πρωτοβουλίες της κοινωνικής και πολιτιστικής συνταγογράφησης στην Ελλάδα». Μια καλαίσθητη έκδοση του Παρατηρητή της Θράκης, που ευχήθηκα να μελετήσουν  οι φορείς (κρατικοί, αυτοδιοικητικοί και ιδιωτικοί) που ασχολούνται με τον Πολιτισμό.

  Ο συγγραφέας του έργου Παναγιώτης Δούρος εργάζεται μόνιμα στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής ως Ε.Δ.Ι.Π στο Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας με γνωστικό αντικείμενο «Πολιτιστική Διαχείριση και Κοινωνική Απήχηση».

  Ο Π. Δούρος μίλησε στο Ράδιο Παρατηρητής για τα ευεργετικά αποτελέσματα των πολιτιστικών δράσεων στην βελτίωση της ψυχοκοινωνικής ευεξίας των πολιτών, τα αποτελέσματα της πειραματικής εφαρμογής σε Δήμους της χώρας, και τη δυνατότητα επέκτασής του παντού. Δημιουργώντας ένα μη κλινικό μηχανισμό.  Ο ίδιος διευκρίνισε:

«Η κοινωνική και πολιτιστική συνταγογράφηση δεν είναι πια ένα πείραμα. Είναι ένα εγχείρημα και αφορά ένα μη κλινικό μηχανισμό που παραπέμπει στους πολίτες σε δράσεις πολιτιστικές, σε δράσεις τέχνης, θέατρο, μουσική, χώρο άθλησης, οτιδήποτε είδους, από το πιο ήπιο μέχρι το πιο απαιτητικό. Ο στόχος της συνταγογράφησης, κοινωνικής και πολιτιστικής, είναι η ενδυνάμωση, η πρόληψη και η βελτίωση της ψυχοκοινωνικής ευεξίας του ατόμου που πάσχει, που έχει ανάγκη, που θέλει ξανά να ενωθεί με το σώμα της κοινωνίας ή που νιώθει απομονωμένος και μελαγχολεί. Χαρτογραφεί κοινωνικές δομές, τις κάνει προσβάσιμες και γενικά αξιοποιεί τα ευεργετικά αποτελέσματα. Εγώ εστιάζω στον πολιτισμό και την τέχνη, γιατί είναι το αντικείμενό μου και ανταποκρίνεται σε πραγματικές ανάγκες, κυρίως μετά την πανδημική αύξηση ψυχιατρικών περιστατικών. Έχουμε κοινωνικές και πολιτικές στρατηγικές πρόληψης και προαγωγής της υγείας που δεν υποτάσσονται μόνο στην φαρμακευτική αγωγή που δεν την υποκαθιστά».

  Θα παρουσιάσουμε ένα εργοβιογραφικό κείμενο για τον συγγραφέα:

Ο Παναγιώτης Δούρος είναι απόφοιτος του Ιστορικού Αρχαιολογικού της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο. Συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές με υποτροφία από το Ίδρυμα Προποντίς στο Πανεπιστήμιο του Sheffield (Management School), στο Ηνωμένο Βασίλειο, με τίτλο πτυχίου MA in Arts & Heritage Management.

Κατόπιν ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης με θέμα το γεωπολιτισμό και τις πολιτιστικές κοινωνικές επιδράσεις.

Εργάζεται μόνιμα στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής ως Ε.Δ.Ι.Π στο Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας με γνωστικό αντικείμενο «Πολιτιστική Διαχείριση και Κοινωνική Απήχηση».

Έχει διδάξει επίσης στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα το αντικείμενο της πολιτιστικής διαχείρισης και οικονομίας, την πολιτιστική επίδραση σε κάθε κοινωνική πτυχή και τους τρόπους ανάπτυξης πολιτιστικής στρατηγικής. Είναι ιδρυτικό και ενεργό μέλος στο Κέντρο Έρευνας Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Κρίσεων (Κ.Ε.Κ.Α.Κ.) του Τμήματος Εργασίας.   

Εργάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου, ως Διευθυντής Γραφείου Υπουργού στο Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, καθώς και ως αρχηγός αποστολών τουριστικών ομάδων για ελληνικά ταξιδιωτικά γραφεία σε όλες τις ηπείρους.

 Είναι ο κύριος συγγραφέας του βιβλίου Πολιτιστική Διαχείριση Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δημιουργίας και Βιώσιμη Οικονομική Ανάπτυξη (Ανοικτά Ακαδημαϊκά Συγγράμματα ΚΑΛΛΙΠΟΣ 2022) ενώ έχει συμμετάσχει σε συλλογικό τόμο και μονογραφία.

 Έχει δημοσιεύσει άρθρα σε έγκυρα και έγκριτα επιστημονικά περιοδικά (ελληνικά και διεθνή) και συμμετέχει σε συνέδρια με θέμα τον πολιτισμό και τις κοινωνικές πτυχές του.

Ως αφορά τις σπουδές του:

·         1996–2001: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας

·         2002–2003: Πανεπιστήμιο του Σέφιλντ, Μεγάλη Βρετανία - Μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στη Διαχείριση Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Τεχνών

·         12/12/2011–07/03/2018: Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Πολυτεχνική Σχολή, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών. Εκπόνηση διδακτορικής διατριβής στην Πολιτιστική Διαχείριση με θέμα: «Σύγχρονες Γεωπολιτιστικές Διαστάσεις στο Άστυ. Η Δυναμική και η Επίδραση του Πολιτισμού στον Αρχιτεκτονικό, Οικονομικό και Κοινωνικό Ιστό της Πόλης». Επιβλέπων Καθηγητής: Ιωάννης Κολοκοτρώνης.

*

    Το βιβλίο «Πολιτιστική διαχείριση και κοινωνική δραστηριοποίηση - Δράσεις και πρωτοβουλίες της κοινωνικής και πολιτιστικής συνταγογράφησης στην Ελλάδα» διαιρείται σε 4 κεφάλαια.

  Πρόλογος του καθηγητή Β. Ιωακειμίδη

  Εισαγωγή: Η Τέχνη και η πολιτιστική έκφραση ως παράμετροι ψυχοκοινωνικής  παρέμβαση

 Κεφ. 1: Θεωρητικό πλαίσιο για τη σχέση περιβάλλοντος και Υγείας

 Κεφ. 2: Κοινωνική και Πολιτιστική Συνταγογράφηση

 Κεφ. 3: Υλοποίηση Προγραμμάτων στους Δήμους Ν. Σμύρνης και Φυλής Αττικής

 Κεφ. 4: Γενικά χαρακτηριστικά προγραμμάτων στους Δήμους Ν. Σμύρνης και Φυλής Αττικής

 Επίλογος

 Βιβλιογραφία Ελληνική και Ξενόγλωσση.

   Σύμφωνα με τον Βασίλη Ιωακειμίδη, Καθηγητή Συγκριτικής Κοινωνικής Εργασίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, η μονογραφία του Παναγιώτη Δούρου:

«καταγράφει μια από τις πιο ελπιδοφόρες και κοινωνικά σημαντικές πρωτοβουλίες στο πεδίο της κοινωνικής πολιτικής, κοινωνικής εργασίας και δημόσιας υγείας στην Ελλάδα του
21ου αιώνα: την Κοινωνική και Πολιτιστική Συνταγογράφηση (ΚΠΣ)».

Σε ένα περιβάλλον διαδοχικών κρίσεων – οικονομικής, υγειονομικής, προσφυγικής, ενεργειακής – το έργο αναδεικνύει τη δυναμική ενός νέου μοντέλου φροντίδας, το οποίο μετατοπίζει το επίκεντρο από την ιατροκεντρική προσέγγιση προς την κοινοτική συμμετοχή και την πολιτισμική δημιουργικότητα.

  Η ΚΠΣ προτείνει έναν εναλλακτικό τρόπο υποστήριξης, συνδέοντας άτομα με προκλήσεις ψυχικής (ή σωματικής) υγείας με δραστηριότητες κοινωνικής και πολιτιστικής συμμετοχής.

Βασισμένη στη λογική της αποϊατρικοποίησης και της ενδυνάμωσης των κοινοτήτων, η πρακτική αυτή επαναφέρει την έννοια της φροντίδας ως συλλογική και πολιτισμικά
νοηματοδοτημένη διαδικασία.

Η πιλοτική εφαρμογή στους Δήμους Νέας Σμύρνης και Φυλής, με τη συνεργασία του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, τοπικών αρχών και
πολιτιστικών φορέων, προσφέρει ένα νέο μοντέλο παρέμβασης που συνδυάζει επιστημονική τεκμηρίωση, κοινωνική ευαισθησία και θεσμική προοπτική.

«Περισσότερο από μια περιγραφική καταγραφή, η παρούσα έκδοση διεκδικεί έναν νέο τρόπο θεώρησης της φροντίδας ως πολιτισμικής πράξης και της συμμετοχής ως δικαιώματος».

  Κλείνοντας επανερχόμαστε στη συζήτηση στο Ράδιο Παρατηρητής  όπου ο Π. Δούρος τονίζει:

«Το Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας στο οποίο διδάσκω Πολιτιστική Διαχείριση και Κοινωνική Απήχηση ξεκίνησε από το πρώτο κύτταρο, τους Δήμους, εκεί που οι άνθρωποι έχουν ονοματεπώνυμο και τους γνωρίζουμε μαζί με τις κοινωνικές υπηρεσίες.

Στη Νέα Σμύρνη, 100 άτομα συνδέθηκαν με δραστηριότητες, όπως επισκέψεις σε μουσεία, δανεισμό βιβλίων, άθληση, ευεξία, art therapy και στη Φυλή το ίδιο, με στοχευμένες παραπομπές.

Και στις δύο περιοχές υπήρχε εκπαίδευση των επαγγελματιών εκπαίδευσης από τους κοινωνικούς λειτουργούς, ώστε να βρουν τον τρόπο και να βελτιώσουν τους φορείς, είτε δημοτικούς είτε ιδιωτικούς, με άτομα που προσέφυγαν στον Δήμο για κάποιο πρόβλημα και λειτούργησε και στους δυο Δήμους πάρα πολύ καλά».

  Θεωρώ ότι θα ήταν πολύ χρήσιμη η παρουσία του Παναγιώτη Δούρου στην περιφέρειά μας.

ΘΑΝΑΣΗΣ ΜΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ

ΞΑΝΘΗ, 11 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026