Ρεπορτάζ: Αντώνης Ζήβας

Τις τελευταίες ώρες οι επιστήμονες παρακολουθούν την άφιξη μιας ισχυρής ηλιακής καταιγίδας ραδιενέργειας, η οποία έχει αξιολογηθεί ως η πιο έντονη των τελευταίων 20 ετών και είναι σε εξέλιξη.

Το γεγονός αυτό ανακοινώθηκε από το Space Weather Prediction Center της υπηρεσίας National Weather Service των ΗΠΑ, το οποίο παρακολουθεί τις καιρικές συνθήκες στο διάστημα.

Η καταιγίδα έχει φτάσει στην κατηγορία S4 στη διεθνή κλίμακα μέτρησης των ηλιακών ραδιενεργών φαινομένων, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό και σπάνιο γεγονός δραστηριότητας του Ήλιου.

Η ηλιακή καταιγίδα προκλήθηκε από μια μεγάλη έκλαμψη κατηγορίας X, που συνοδεύτηκε από μια εκτίναξη μάζας από την ηλιακή στεμματική (CME),  ένα τεράστιο νέφος φορτισμένων σωματιδίων και μαγνητικού πεδίου που εκτοξεύτηκε από την επιφάνεια του Ήλιου προς την κατεύθυνση της Γης.

Τα ενεργειακά φορτισμένα σωματίδια κινούνται τόσο γρήγορα που μπορούν να προκαλέσουν ισχυρές γεωμαγνητικές διαταραχές όταν εισέλθουν στην ατμόσφαιρα της Γης.

Το αποτέλεσμα αυτής της δραστηριότητας αναμένεται να είναι ένα εντυπωσιακό σέλας (Aurora) στον ουρανό – τόσο στο βόρειο όσο και στο νότιο ημισφαίριο  – σε περιοχές πολύ πιο νότια από ό,τι συνήθως παρατηρείται.

Το Βόρειο Σέλας «ζωγραφίζει» τον ουρανό του Ηνωμένου Βασιλείου

Το Βόρειο Σέλας σάρωσε τους ουρανούς του Ηνωμένου Βασιλείου λόγω της ακραίας γεωμαγνητικής καταιγίδας που θα μπορούσε να «φέρει εκτεταμένο χάος» και διακοπές ρεύματος, αναφέρουν Βρετανικά μέσα.

Τα εκθαμβωτικά φώτα έχουν εντοπιστεί από παρατηρητές αστεριών σε όλη τη χώρα, από τα Χάιλαντς μέχρι το Πενζάνς.

Το βόρειο σέλας όπως φαίνεται στο Ίπσουιτς της Βρετανίας

Μπορεί το θέαμα να είναι εξωπραγματικά όμορφο, αλλά «τα φαινόμενα μπορούν να προκαλέσουν μεγάλα προβλήματα εδώ στη Γη», προειδοποίησε η Βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία.

Ωστόσο, οι άνθρωποι παρακολουθούν με θαυμασμό καθώς ο ουρανός φωτίζεται πάνω από τα σπίτια τους.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα φώτα δεν είναι ορατά με γυμνό μάτι και μπορούν να φανούν μόνο με φωτογραφία μακράς έκθεσης, την οποία πλέον διαθέτουν πολλά smartphones.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το σέλας, μπορεί να γίνει ορατό σε τμήματα των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ευρώπης και άλλων μεσαίων γεωγραφικών πλατών, εφόσον οι καιρικές συνθήκες είναι ευνοϊκές.

Προβλήματα σε επικοινωνίες, δορυφορικά συστήματα και αερομεταφορές

Μια ηλιακή καταιγίδα αυτού του μεγέθους μπορεί να επηρεάσει δορυφόρους, συστήματα GPS, ασύρματες επικοινωνίες και υψηλής συχνότητας ραδιοκύματα, καθώς και πτήσεις που διασχίζουν τις πολικές περιοχές, όπου οι επιπτώσεις της ραδιενέργειας είναι ισχυρότερες.

Οι αρχές έχουν ήδη ενημερώσει αεροπορικές εταιρείες, διαχειριστές δικτύων και διαστημικές υπηρεσίες ώστε να λάβουν κατάλληλα μέτρα προφύλαξης

Σύμφωνα με τους μετεωρολόγους του διαστήματος, η τελευταία φορά που παρατηρήθηκε τέτοιο επίπεδο ήταν τον Οκτώβριο του 2003, όταν επίσης η Γη είχε δεχτεί μια πολύ ισχυρή ηλιακή  καταιγίδα.

Η ένταση των ηλιακών καταιγίδων μετριέται διεθνώς με δύο κύριες κλίμακες: S (Solar Radiation Storms) και G (Geomagnetic Storms).

Η κλίμακα S αξιολογεί την ισχύ της ροής φορτισμένων σωματιδίων που φτάνουν στη Γη από τον Ήλιο.

Οι βαθμοί κυμαίνονται από S1 (ασθενής) έως S5 (ακραία). Η τρέχουσα καταιγίδα έχει αξιολογηθεί S4, δηλαδή «ισχυρή», που σημαίνει ότι μπορεί να προκαλέσει διαταραχές σε δορυφορικά συστήματα, επικοινωνίες υψηλής συχνότητας και ακτινοβολία στις πολικές περιοχές.

Η κλίμακα G μετρά την ένταση των γεωμαγνητικών διαταραχών, δηλαδή πώς η αλληλεπίδραση της καταιγίδας με το μαγνητικό πεδίο της Γης μπορεί να επηρεάσει την επιφάνεια. Η κλίμακα κυμαίνεται από G1 (ασθενής) έως G5 (ακραία).