




Πιο επικίνδυνο και πολύ ακριβότερο έγινε ξαφνικά το ήδη μεγάλο έργο της αναπλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθεμάτων φυσικού αερίου για τον επόμενο χειμώνα, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει διαταραχές στην παραγωγή και τη μεταφορά LNG, με αποτέλεσμα τη σύσφιγξη της προμήθειας και την εκτίναξη των τιμών.
Χάρη στα αποθέματα φυσικού αερίου, η Ευρώπη καλύπτει τις ανάγκες θέρμανσης και ηλεκτροδότησης, που αποτελούν πυλώνες για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής. Στη λήξη της φετινής περιόδου θέρμανσης τα αποθέματα αναμένεται να υποχωρήσουν πολύ περισσότερο από τα συνηθισμένα επίπεδα, υποχρεώνοντας την Ευρώπη να αγοράσει περισσότερο φυσικό αέριο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Από τότε, που διακόπηκαν οι περισσότερες εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών από τη Ρωσία, η Ευρώπη εξαρτάται όλο και περισσότερο από τις εισαγωγές LNG για την αναπλήρωση των αποθεμάτων. Προηγουμένως, το LNG αποτελούσε περίπου το 19% της προμήθειας φυσικού αερίου της Ευρώπης. Αυτό το ποσοστό αναμένεται να φτάσει το 45% φέτος, που αντιστοιχεί περίπου σε μεταφορές από 1.800 δεξαμενόπλοια, σύμφωνα με την S&P Global Energy.
Αναλυτές της Kpler εκτιμούν ότι, η Ευρώπη θα πρέπει να βρει 700 φορτία LNG ή 67 δισ. κυβικά μέτρα για να αναπληρώσει τα αποθέματα το καλοκαίρι. Πρόκειται για 180 φορτία ή 17 δισ. κυβικά μέτρα LNG περισσότερα από πέρυσι. Μέρος αυτών θα παραδοθεί μέσω αγωγών από τη Νορβηγία, την Αλγερία και σε πολύ μικρότερο βαθμό από τη Ρωσία, αλλά η πλειονότητα θα μεταφερθεί με φορτία LNG.
Από τη συντονισμένη επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν το περασμένο Σάββατο, οι τιμές του φυσικού αερίου μέσω αγωγών και του LNG εκτινάχθηκαν. Οι τιμές αναφοράς στην Ευρώπη άγγιξαν προσωρινά το υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2023 και έχουν ανέβει κατά σχεδόν 50% αυτή την εβδομάδα μετά το κλείσιμο της παραγωγής στο Κατάρ, που συνεισφέρει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προμήθειας LNG. Ο JKM, παγκόσμιος δείκτης αναφοράς LNG, επίσης ανέβηκε έως και 68%.
Σύμφωνα με το Reuters, ο «λογαριασμός» της Ευρώπης για τα επιπλέον 180 φορτία αυξήθηκε σε περίπου 10,1 δισ. δολάρια την Τετάρτη από 6,7 δισ. δολάρια την περασμένη Παρασκευή. Για την πλήρη αναπλήρωση των 67 δισ. κυβικών μέτρων LNG το καλοκαίρι το κόστος αυξήθηκε κατά περίπου 13,6 δισ. σε συνολικά 40 δισ. δολάρια.
Στο τέλος του Μαρτίου, οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου αναμένεται να είναι γεμάτες κατά 22-27% έναντι του μέσου όρου της πενταετίας στο 41%. Αν τον επόμενο μήνα φτάσει στην ήπειρο λιγότερο LNG λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, τότε τα αποθέματα θα είναι ακόμη χαμηλότερα.
Στην περίπτωση, που η ναυτιλιακή παράλυση στα Στενά του Ορμούζ παραμείνει, το πλήγμα θα είναι ιδιαίτερα έντονο, καθώς από εκεί διέρχονται περίπου 120 δισ. κυβικά μέτρα τον χρόνο ή το 20% της παγκόσμιας προμήθειας LNG. Ο Ole Hvalbye της SEB Research εκτίμησε ότι, αν η κρίση διαρκέσει έναν μήνα, θα αφαιρεθούν από την παγκόσμια αγορά και την Ευρώπη περίπου 7,6 δισ. μετρικοί τόνοι LNG.
Στην περίπτωση αυτή, οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου θα ξεπερνούσαν τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα έναντι περίπου 50 που τιμολογούνται τώρα και 32 στο τέλος της περασμένης εβδομάδας. Στην περίπτωση, που παραταθεί η παύση της παραγωγής στις εγκαταστάσεις του Κατάρ, η κρίση θα φτάσει αντίστοιχα επίπεδα με το 2022, είπε ο Hvalbye, προειδοποιώντας ότι, το σενάριο των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα δεν μπορεί να αποκλειστεί και βασικός μηχανισμός εξισορρόπησης θα είναι η μείωση της ζήτησης.
Η Νορβηγία, η μεγαλύτερη προμηθευτής φυσικού αερίου της Ευρώπης, παράγει ήδη στη μέγιστη δυναμικότητα, αλλά μέρος της ζήτησης θα καλυφθεί υποχρεωτικά από LNG. Σημειώνεται ότι, οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής LNG προς την Ευρώπη. Παρότι η Ουάσιγκτον ασκεί πίεση στην Ε.Ε. να αυξήσει τις αγορές, υπάρχουν περιορισμένες δυνατότητες να αυξηθεί αρκετά γρήγορα η παραγωγή, ώστε να αντισταθμιστούν πιθανές απώλειες από το Κατάρ.
Σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν, το Κατάρ κάλυψε το 3,5% της προμήθειας φυσικού αερίου της Ε.Ε. το 2025, ενώ το μερίδιο των ΗΠΑ διαμορφώθηκε στο 25,4%.
