Συνέντευξη: Κυριακή Οικονόμου-Παναγιώτα Κουτσομιχάλη
Σύνταξη κειμένου: Παναγιώτα Κουτσομιχάλη
Μοντάζ-Επιμέλεια: Δέσποινα Κουγιουμτζόγλου
Την παρουσίαση του βιβλίου «Ο Τελευταίος Μεγάλος Τσέλιγκας», της συγγραφέα Νάγιας Δαλακούρα, διοργανώνουν η Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης, Σύλλογος Σαρακατσάνων Ξάνθης «Ο Λεπενιώτης» και οι εκδόσεις Παρατηρητής της Θράκης, την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026 και ώρα 18:30 μ.μ. στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ξάνθης.
Την παρουσίαση του βιβλίου «Ο Τελευταίος Μεγάλος Τσέλιγκας», της συγγραφέα Νάγιας Δαλακούρα, διοργανώνουν η Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης, Σύλλογος Σαρακατσάνων Ξάνθης «Ο Λεπενιώτης» και οι εκδόσεις Παρατηρητής της Θράκης, την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026 και ώρα 18:30 μ.μ. στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ξάνθης.
Για το βιβλίο θα μιλήσει η αντιπρόεδρος του Δ.Σ. της ΦΕΞ, Δαμιανή Καραγεωργιάδου, πολιτικός μηχανικός
«Ο τελευταίος μεγάλος τσέλιγκας» είναι ένα ιστορικό και βιωματικό βιβλίο της αρχαιολόγου-μουσειολόγου Νάγιας Δαλακούρα, το οποίο κυκλοφόρησε τον Μάιο του 2026 από τις Εκδόσεις Παρατηρητής της Θράκης, μία ιστορική βιογραφία, την οποία η συγγραφέας αφιερώνει στη μνήμη του προγόνου της, Απόστολου Ευθυμίου Κουτσογιάννη.
«Πρόκειται για ένα πολύ διαφορετικό βιβλίο από τα προηγούμενα, στον «Τελευταίο μεγάλο τσέλιγκα» καταγράφονται μικροϊστορίες και οικογενειακές βιογραφίες, δεν αποτελεί μια στεγνή ιστορική καταγραφή, αλλά πρόκειται για ένα «ταξίδι μνήμης» στις ρίζες της Θράκης, βασισμένο σε οικογενειακές αφηγήσεις, πλούσιο αρχειακό και φωτογραφικό υλικό και την προφορική παράδοση της περιοχής», σημείωσε η συγγραφέας Νάγια Δαλακούρα , προσθέτοντας ότι, το βιβλίο εστιάζει στη μορφή του Απόστολου Κουτσογιάννη και του δευτερότοκου γιου του Κωνσταντίνου Κουτσογιάννη, και συμβολικά σε ολόκληρη την εποχή των μεγάλων Σαρακατσάνων τσελιγκάδων, που διαμόρφωσαν την κοινωνική και οικονομική ζωή της Θράκης.
Μιλώντας στην ενημερωτική εκπομπή του Δημοτικού Ραδιοφώνου Ξάνθης τόνισε ότι, η αγάπη, που κουβαλά μέσα της για τους προγόνους της, ήταν ο λόγος, που την οδήγησε, να αναλάβει το «χρέος» να διαφυλάξει την ιστορία των δύο Σαρακατσάνων προγόνων της, του Απόστολου και του γιου του Κώστα, και μέσα από προσωπικά τεκμήρια, φωτογραφίες, οικογενειακές μνήμες και αφηγήσεις, το βιβλίο παρακολουθεί τις ζωές τους, φωτίζοντας μια ολόκληρη εποχή, που έχει πλέον χαθεί.
Με τις λέξεις και τις εικόνες της, η συγγραφέας ταξιδέψει τον αναγνώστη στον κόσμο των μεγάλων τσελιγκάτων του παρελθόντος με την αφήγηση να εξερευνά τις διαδρομές, τις μετακινήσεις, τα οικογενειακά γεγονότα, τα τραύματα και τους δεσμούς αίματος, που διατηρήθηκαν ζωντανοί μέσα σε έξι γενιές. Παράλληλα, αναδεικνύει την κοινωνική, οικονομική και πολιτισμική πραγματικότητα των σαρακατσάνικων πληθυσμών της Θράκης, αποκαλύπτοντας πτυχές της καθημερινότητας και της ευφυΐας των νομαδικών κοινοτήτων πέρα από στερεότυπα και απλουστεύσεις.
Με έντονο βιωματικό στοιχείο και πλούσιο φωτογραφικό υλικό, το βιβλίο λειτουργεί ως προσωπικό τεκμήριο μνήμης, αλλά και ως συμβολή στη μελέτη της μικροϊστορίας, της λαογραφίας και της κοινωνικής ιστορίας του ελληνικού χώρου, με την Νάγια Δαλακούρα να υπογραμμίζει την αναγκαιότητα της δημιουργίας μίας επιστημονικής δομής στη Θράκη με αντικείμενο την πλήρη και οργανωμένη καταγραφή της προφορικής ιστορίας και των μαρτυριών των πληθυσμών της Θράκης.
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου
«Κουβαλάμε μέσα μας την αγάπη των προγόνων μας. Τις ιστορίες τους που είναι πλέον θρύλοι, τις μνήμες τους που έγιναν φυλαχτά, τα εικονοστάσιά τους, που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν.
Οι δύο πρόγονοί μου, ο Αποστόλης Ι. Κουτσογιάννης (Φλέτρας) και ο γιος του Κώστας, ήταν Σαρακατσάνοι τσέλιγκες με καταγωγή από το Σαμάκοβο της Ανατολικής Θράκης. Οι φωτογραφίες τους τροφοδότησαν τη φαντασία μου για χρόνια. Στο βιβλίο παραμέρισα τη φαντασία μου και έδωσα τον πρώτο λόγο σε τεκμήρια που συνέθεσαν τις βιογραφίες τους, την ύστατη στιγμή πριν τη λήθη. Οι διαδρομές της ζωής τους, όπως καταγράφονται, συνδέονται με ανθρώπους που συνάντησαν, οικογενειακά γεγονότα, αποσιωπημένες ιστορίες και τραύματα, στοιχεία της τοπικής Ιστορίας της Ροδόπης, πολύτιμα κειμήλια και δεσμούς αίματος που παρέμειναν ισχυροί σε έξι γενιές.
Κυρίως, αναδεικνύουν τη ρωμαλέα εποχή των Σαρακατσάνων τσελιγκάδων της Θράκης, που χάθηκε αμετάκλητα.»
Νάγια Δαλακούρα
Συνέντευξη: Κυριακή Οικονόμου-Παναγιώτα Κουτσομιχάλη
Σύνταξη κειμένου: Παναγιώτα Κουτσομιχάλη
Μοντάζ-Επιμέλεια: Δέσποινα Κουγιουμτζόγλου



